--> با سرچشمهء نورانى هستى اتصال پيدا كند ، يگانگى او با جهان بيشتر مىشود . دعاى عارف اين است كه « ببيند » معرفت هر وجود جزيى و هر مرتبه‌اى از علم ، به معرفت وجودى آن رهنمون است ، اين معنا زيربناى عرفان است . ملامحسن فيض‌كاشانى گويد : « عرفان و اشراق شجره نبوّت است » . عرفان ، فن نيست بلكه علمى است كه داراى موضوع ، مبادى و مسائل مخصوص به خود است و در عين حال با همهء علوم سازش و ارتباط دارد . عرفان شيعى : عرفان ، مصدر است به معناى شناختن و دانستن بعد از نادانى كه ريشه ثلاثى مجرد آن از عُرف و عَرَف به معناى شناختن و معانى متعدد ديگرى كه در كتب لغت ملاحظه مىگردد . مشتقّات عَرَف در 71 آيه از آيات كريمه ذكر شده است . عرفان ، حالتى است كه در بخش عملى به روابط انسان با خودش و جهان و خداوند مىپردازد تا آنجا كه آدمى به توحيد كامل نايل آيد و به اين بخش از حالات انسانى سير و سلوك گويند . براى عارف جهان جز خداوند ، اسما و صفات و تجليّات او چيز ديگرى نيست كه فرمود : « فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » « پس به هر جا روى آوريد رو به سوى خداوند است » بقره ( 2 ) : 115 ، و نيز : « هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ » « او است اول و آخر و ظاهر و باطن و او به همه چيز دانا است » حديد ( 57 ) : 3 . عرفان ، شناسايى حق و راه و روشى است كه اهل الله براى شناسايى حق برگزيده‌اند . خاقانى گويد : هر مؤمن كه ز اهل عرفان باشد * خورشيد سپهر فضل و احسان باشد يا حكيم ناصرخسرو گويد : شفاى درد دل‌ها گشت عرفان * ز عرفان روشن آمد جاودان جان علاوه بر آنچه در آيات قرآن كريم از نشانه‌هاى عرفانى ياد شده زندگانى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بازتابى از زندگى معنوى و سرشار از اشارات عارفانه آن حضرت بوده است . زندگى زاهدانهء امام على عليه السلام پرورش يافته دامان رسول الله صلى الله عليه و آله نيز در قالب سخنان گهربار آن حضرت در نهج‌البلاغه و اشارات و تلميحات امام على بن الحسين عليهما السلام در صحيفهء سجاديه نمونه و سرمشق آشكارى براى عرفا است . امام على عليه السلام كه بنابر دلايل موجود ، زندگى سرشار از زهد و پارسايى داشته و بر ظاهر و باطن امور آشنا بوده ، سرمشقى براى شيعيان‌خود قرار داشته و عرفا و صاحبان طرائق عرفان و تصوف در قرون بعد اهتمام خاص در رسانيدن طريقشان به وجود مقدّس ايشان